Khẩu độ tùy chỉnh trên iPhone 18 Pro cho phép camera chính đổi giữa 4 mức từ ƒ/1,48 đến ƒ/4,0, giúp xử lý tốt hơn cảnh thiếu sáng và nắng gắt.
Trên hầu hết điện thoại, ống kính có khẩu độ cố định. Muốn kiểm soát lượng sáng, máy chỉ còn cách chỉnh tốc độ màn trập, ISO rồi giao phần còn lại cho thuật toán.
Dòng Pro năm nay làm khác. Camera chính 48MP Fusion Main có cơ chế khẩu độ tùy chỉnh, chuyển được giữa bốn mức ƒ/1,48, ƒ/1,8, ƒ/2,8 và ƒ/4,0. Cơ chế này xử lý đúng hai tình huống khiến ảnh chụp bằng điện thoại hay hỏng: thiếu sáng và thừa sáng.
1. Khẩu độ là gì và vì sao quan trọng khi chụp ảnh?
Khẩu độ là độ mở của ống kính, quyết định lượng ánh sáng đi vào cảm biến. Số ƒ càng nhỏ thì ống kính mở càng lớn, ánh sáng vào càng nhiều và hậu cảnh càng mờ. Số ƒ càng lớn thì lỗ mở càng hẹp, ánh sáng vào ít hơn nhưng vùng nét trải rộng hơn.
Trên máy ảnh rời, người chụp xoay vòng khẩu để chọn con số này tùy cảnh. Trên điện thoại trước đây, bạn không có lựa chọn đó, vì ống kính chỉ có một mức duy nhất.
Trên iPhone 18 Pro và bản Pro Max, cơ chế này nằm ở camera chính, hai ống kính còn lại vẫn dùng khẩu độ cố định. Việc đưa cơ chế đóng mở lá khẩu vào một thân máy mỏng là chuyện không đơn giản. Apple dùng cụm sáu lá khẩu mỏng hơn sợi tóc để làm việc này, cho phép ống kính chuyển mức khá mượt thay vì nhảy nấc thô.
2. Bốn mức khẩu độ trên iPhone 18 Pro dùng khi nào?
Mức ƒ/1,48 là lúc ống kính mở rộng nhất, dùng khi ánh sáng yếu. Chụp trong quán cà phê buổi tối, chụp bữa tiệc trong nhà hay chụp đường phố sau hoàng hôn đều rơi vào nhóm này. Ống kính thu nhiều sáng hơn thì máy không phải đẩy ISO lên cao, nên ảnh ít nhiễu hạt hơn.
Mức ƒ/1,8 và ƒ/2,8 là vùng trung gian, cân bằng giữa lượng sáng và độ nét trải đều khung hình. Đây là khoảng máy hay tự chọn trong điều kiện ánh sáng bình thường.
Mức ƒ/4,0 khép hẹp nhất, dùng khi nắng gắt hoặc quay video ngoài trời. Khép khẩu giúp tránh cháy sáng vùng trời, giữ được chi tiết mây và vùng highlight thay vì biến thành một mảng trắng.
Máy tự chọn mức phù hợp theo thuật toán nhận diện ánh sáng thời gian thực. Người thích can thiệp có thể tự chọn mức mong muốn trong phần điều khiển thủ công.
3. Ảnh chụp thực tế khác biệt ra sao?
Khác biệt rõ nhất nằm ở hai đầu: cảnh rất tối và cảnh rất sáng. Với cảnh tối, ảnh giữ được nhiều chi tiết hơn và ít bị bệt do khử nhiễu quá tay. Với cảnh nắng gắt, vùng sáng đỡ cháy và màu trời giữ được độ chuyển tự nhiên hơn.
Điểm thứ hai là độ sâu trường ảnh. Khẩu mở lớn cho hậu cảnh mờ mềm hơn khi chụp chân dung hoặc chụp món ăn, còn khẩu khép cho khung hình nét đều từ trước ra sau, hợp với ảnh phong cảnh hay ảnh chụp nhóm đông người.
Điểm thứ ba ít ai để ý: khi phần cứng tự xử lý được lượng sáng, phần mềm đỡ phải can thiệp mạnh. Ảnh vì thế giữ được nhiều chi tiết gốc hơn, thay vì trông giả do xử lý hậu kỳ quá đà.
4. Bộ điều khiển Pro đi kèm gồm những gì?
Khẩu độ tùy chỉnh chỉ phát huy hết khi bạn có quyền chỉnh các thông số còn lại. Máy cho phép chọn tốc độ màn trập, cân bằng trắng và xem biểu đồ ngay trên màn hình khi chụp, áp dụng cho cả camera sau lẫn camera trước.
Biểu đồ là công cụ đáng dùng nhất trong nhóm này. Nó cho biết vùng sáng đã bị đẩy tới ngưỡng cháy hay chưa, điều mà mắt thường nhìn màn hình ngoài trời rất khó đoán.
Photographic Styles 3 bổ sung tùy chỉnh kết cấu, độ nhiễu hạt và hiệu ứng phim ngay lúc chụp. Với người thích một tông ảnh nhất quán, chỉnh sẵn kiểu ảnh sẽ nhanh hơn ngồi sửa từng tấm sau đó.
5. Nên chỉnh tay hay để máy tự động?
Với phần lớn người dùng, để máy tự chọn là đủ. Thuật toán nhận diện ánh sáng làm khá tốt trong các tình huống thường gặp, và bạn không phải nghĩ gì thêm khi giơ máy lên chụp.
Chỉnh tay đáng làm trong ba trường hợp: chụp ngược sáng khi máy hay đoán sai, chụp chân dung muốn hậu cảnh mờ nhiều hơn, và quay video ngoài trời cần giữ độ phơi sáng ổn định giữa các cảnh.
Nếu mới làm quen, hãy thử chụp cùng một khung hình ở ƒ/1,48 rồi ƒ/4,0 để thấy khác biệt. Vài lần như vậy là bạn hình dung được khi nào nên can thiệp, khi nào cứ để máy lo.
6. Ai nên quan tâm tới khẩu độ tùy chỉnh?
Người hay chụp trong nhà, chụp buổi tối, chụp món ăn hoặc chân dung sẽ hưởng lợi sớm nhất, vì đó là nhóm cảnh khẩu độ lớn phát huy tác dụng.
Người quay video ngoài trời cũng vậy, nhất là khi quay giữa trưa nắng và muốn giữ độ phơi sáng ổn định thay vì để máy nhảy liên tục.
Còn nếu bạn chỉ chụp ảnh nhanh trong điều kiện sáng vừa phải, tính năng này chạy ngầm và bạn không cần quan tâm tới nó. Cùng với hệ thống camera mới, dòng iPhone 18 Series năm nay là thế hệ đầu tiên đưa trải nghiệm chụp trên điện thoại tới gần cách làm việc của một máy ảnh rời, ít nhất là ở khâu kiểm soát ánh sáng.
7. Lưu ý khi dùng khẩu độ tùy chỉnh
Đầu tiên, lau ống kính trước khi chụp. Nghe hiển nhiên nhưng vết mờ trên kính là nguyên nhân số một khiến ảnh chụp ngược sáng bị lóa, và khẩu độ nào cũng không cứu được.
Thứ hai, khẩu mở lớn đồng nghĩa vùng nét mỏng hơn. Khi chụp cận cảnh ở ƒ/1,48, chỉ cần lệch vài centimet là chủ thể đã ra khỏi vùng nét. Trong tình huống này, khép bớt khẩu cho vùng nét dày lên sẽ an toàn hơn là cố giữ hậu cảnh thật mờ.
Thứ ba, khi quay video, đừng đổi mức khẩu độ giữa chừng nếu không thật sự cần. Thay đổi lượng sáng giữa cảnh sẽ tạo bước nhảy khó xử lý ở khâu dựng.
Cuối cùng, camera chính vẫn giữ các công nghệ quen thuộc như chống rung quang học dịch chuyển cảm biến, chế độ chụp đêm và xử lý HDR. Khẩu độ tùy chỉnh là lớp bổ sung phía trước, không thay thế những thứ đó, nên bạn không phải học lại cách chụp từ đầu.
Nguồn: Thế Giới Di Động
